«Ես աշխարհին նայում եմ իմ մանկության բաց պատուհանից». Գեւորգ Բաբախանյան

«Հաճախ շուրջդ այնքան գորշություն ես տեսնում, որ փակում ես աչքերդ ու երազում կույր ծնվել: Տեր, եւս մի ջրհեղեղ, խնդրում եմ... Բայց դա մի պահ է միայն: Հետո քեզ են այցելում քո մանկության երազները, դպրոցական ընկերներդ, ոսկե դաշտերի ծղրիդները, թոնրի լավաշը... Ու դու նորից ձեռքդ ես վերցնում վրձինը ու վրձնում տաք ու բարի գույներ»,- ասում է գեղանկարիչ Գեւորգ Բաբախանյանը: Կտավների տակ նա ստորագրում է` Ընծա:
Ընծայի ստեղծագործական ուղին բարդ է եղել. նա սկզբում սովորել է Երեւանի Գեղարվեստաթատերական ինստիտուտում, հետո մեկնել է Իսրայել, դարձել ճեմարանական, ապա թողնելով ամեն ինչ` մեկնել Իտալիա` գեղանկարչական հմտություններ ձեռք բերելու: Այն հարցին, թե ինչու է այդքան երկար տեւել կերպարվեստին նվիրվելը, ասաց. «Միշտ էլ զբաղվել եմ նկարչությամբ, սակայն էլ չէի կարող կիսատ ապրել, պիտի ամբողջությամբ արվեստին նվիրվեի: Հավատն իմ ներսում է եւ միշտ կլինի: Կերպարվեստի մեջ էլ մնում եմ եւ ստեղծագործում եմ հավատով»: Նրա գեղանկարչության մեջ ակնհայտորեն դրսեւորված են եւ թատերական արվեստը, եւ հավատը: Ընծայի արվեստում կարեւոր տեղ է զբաղեցնում մանկության թեման: «Մարդիկ մահվան անդարձությունից հարություն առան, ականջների վրա քայլեցին, բայց երբեք չվերադարձավ մանկությունը: Ես փորձեցի այն ետ բերել իմ նկարներով: Բայց իզուր, այն ետ չի գալիս: Թերեւս` ամենաանդառնալին աշխարհում: Մանկությունը անսպառ ստեղծագործելու հնարավորություն է: Ես աշխարհին նայում եմ իմ մանկության բաց պատուհանից. այդպես ավելի լավ է»,- ասում է նկարիչը: Գեւորգի ստեղծած կերպարներում մեծ թիվ են կազմում մանուկները, որոնք բոլորն էլ իրենց տարիքի համեմատ չափազանց հասուն են, իմաստուն: Մի յուրահատուկ բան եւս կա նրա ստեղծագործություներում. կերպարներից շատերը չունեն աչքեր կամ դրանք արտահայտված չեն: «Նրանք ավելի շատ զգում են»,- բացատրեց գեղանկարչիը:

Ընծան ասում է, որ ինքը նկարում է ինքնաբերաբար, առանց նախօրոք մտածելու. «Չգիտեմ` ոնց եմ նկարում: Սկզբում պարզապես միտքն է գալիս, հետո` կերպը: Ուղղակի նստում եմ մաքուր թղթի առաջ ու սկսում նկարել: Կարող է` նախօրոք ուզենամ մի բան նկարել, հետո այլ բան է ստացվում, բայց կարեւորն այն է, որ նկարելիս նաեւ մաքրվում ես: Պետք է ուղղակի սիրել մարդկանց: Ես սիրում եմ, հոգի ու պատմություն դնում ամեն մի կերպարի մեջ: Ամբողջ կյանքում սովորում ես: Կյանքն է իմ ամենամեծ ուսուցիչը: Կյանքի մեջ` մարդիկ, բնությունը, մանուկները, հիշողությունները, ամեն օրը»: Ընծան ցուցահանդեսներ է ունեցել աշխարհի տարբեր երկրներում: Վերջերս Իտալիայում նա մասնակցել է հոգեկան խնդիրներ ունեցող մարդկանց նվիրված մի ցուցահանդեսի. «Այս ցուցահանդեսը մարդասիրական մի ցուցահանդես էր` ուղղված «գժանոցների» դեմ, որ վաղուց արդեն պատմություն են Եվրոպայի համար»: Ցուցահանդեսը կայացել է նախկին հոգեբուժարանում: «Տեսնել էր պետք, թե ինչպես էր հոգեկան հիվանդ մարդը նկարել հոգեբուժարանի պատերին: Հանճարի դրսեւորում էր»,- իր հիացմունքն է փոխանցում Գեւորգը:

Ստեղծագործելու հարցում Ընծային օգնում են իր հովանավորները: «Ես չեմ կարող շատ լուրջ դատողություններ անել հայկական իրականությունից, քանի որ նոր եմ վերադարձել Իտալիայից: Սակայն սա նաեւ համեմատելու հնարավորություն է տալիս. մենք ունենք այն ներուժը, որին ուղղակի պետք է հնարավորություն տալ: Գուցե պետք է ավելի մեծ ուշադրություն դարձնել տաղանդավոր մարդկանց: Բայց մի բան պարզ է. եթե մարդուն տրված է ստեղծագործելու ձիրքը, նա պիտի ստեղծագործի` անկախ ամեն ինչից»:
Մարիամ Մուղդուսյան
Տեսանյութեր
Լուսանկարներ
Մեկնաբանություններ (1)
Մեկնաբանել