Մարիաննա Պեպանյան, Թբիլիսի

«Հատուցում», «Արդարություն», «Պայքար», «Ճանաչել», երբեմն էլ թուրքերեն «Աղի յարեթ», որ նույնն է «ճանաչեք» էին գոռում Վրաստանում ծնված ու մեծացած, 21-րդ դարի առաջին ցեղասպանության մասին էլ մեծահասակներից լսած, շուրջ 250 երիտասարդ ջահերով երթ էին կազմակերպել ապրիլի 23-ին Թբիլիսիում: Վրաստանում Թուրքիայի դեսպանատան մոտ Հայոց ցեղասպանության 94-րդ տարեդարձի օրը`ապրիլի 24-ին շուրջ 350 մարդ էր հավաքվել հիշելու ցեղասպանության զոհերի հիշատակը:

Արդեն 5-րդ տարին է Վրաստանում հայկական համագործակցության կենտրոնի ակտիվ երիտասարդները, նրանց ծնողներն ու բարեկամները հավաքվում են ոճրագործությունը գործած պետության դեսպանատան առաջ ու պարզապես հատուցում պահանջում:

Այս տարի առաջին անգամ ցուցարարներին է միացել Վրաստանում հայ ուսանողական միությունը, որը համախմբում է հայազգի ուսանողներին եւ որի գերնպատակն է պահպանել հայ լեզուն, մշակույթն ու կրոնը: Վլադիմիր Կիրակոսյանը ծնվել, մեծացել է Ախալքալաքում, այժմ ուսանում է Թբիլիսիի Պոլիտեխնիկական պետական ինստիտուտում եւ առաջին անգամ է, որ Վրաստանի մայրաքաղաքում մասնակցում է Ցեղասպանության ճանաչմանը նվիրված միջոցառմանը: «Այն օրվանից, երբ սկսել եմ քայլել ծնողներս ինձ տարել են ցեղասպանության օրվան նվիրված երթին, որն ամեն տարի կազմակերպվում էր Ջավախքում»,-ասում է Վլադիմիրը: Վլադիմիրը հավատում է, որ Թուրքիան կընդունի ցեղասպանությունն ու հետ կվերադարձնի Արեւմտյան Հայաստանի հայկական հողերը: «Հայ ժողովուրդը մեծ սխալ կգործի, որ գումարային փոխհատուցում պահանջի Թուրքիայից: Ես ուզում եմ միայն վերադառնալ նախնիներիս հայրենիք`Էրզրում ու մի բուռ հող բերել ու լցնել հորս գերեզմանին»,- ասում է Վլադիմիրը: Համեմատելով հայրենի քաղաքի հետ, Վլադիմիրը կարծում է, որ Թբիլիսիի հայ համայնքն այնքան էլ միասնական չէ: «Մեզ մոտ` Ախալքալաքում 10 հազարից ավելի մարդ է հավաքվում, սկսած փոքրից մինչեւ մեծ»,-ասում է Վլադիմիրը: «Վրաստանում Հայկական համագործակցության կենտրոն»-ի հիմնադիր Կարեն Էլչյանն իր ելույթում նշեց, որ տարեցտարի ավելանում է Ցեղասպանության ճանաչումը պահանջող թիֆլիսահայերի քանակը: «Մենք պետք է պայքարենք նույնիսկ հազարավոր տարիներ, մինչեւ Թուրքիան չճանաչի ցեղասպանությունը եւ մինչեւ Բարաք Օբաման կամ նրան փոխարինողները չարտասանեն «ցեղասպանություն» բառը»,-նշեց Էլչյանը: 45-ամյա Սամվել Մկրտչյանը Վրաստանի հայ համայնքի ներկայացուցիչ է, ով ամեն տարի ոչ միայն գալիս է դեսպանատան առաջ, այլեւ կազմակերպում է երթերն ու ցույցերը: «Այս օրը, աշխարհի որ երկրում էլ ապրում է հայ մարդը, այդ երկրում անպայման հիշում են ցեղասպանությունը եւ ոչ ոք չի կարող ընկճել մի ժողովրդի, որն ուզում է ապրել ու զարգանալ»,- ասում է Ս.Մկրտչյանը: «Հաշվի առնելով ներկայումս Վրաստանում տիրող տիրող քաղաքական իրավիճակը չէի սպասում, որ այսքան մարդ կհավաքվի»,-ասում է Վրաստանում հայկական համագործակցության կենտրոնի նախագահ Սանդրո Օհանյանը:

 Ապրիլի 23-ին Թբիլիսիի պետական համալսարանում կենտրոնը հայ, վրացի, թուրք եւ այլազգի ուսանողներին ցեղասպանության մասին վավերագրական ֆիլմ է ցուցադրել: «Վրացիներից շատերը չգիտեն, թե ցեղասպանություն է եղել, ի  դեպ նաեւ այստեղի հայերի մեջ էլ կան նման մարդիկ»,-նշում է Օհանյանը,- մեր խնդիրն է բարձրաձայնել, որ ցեղասպանությունը եղել է եւ պետք է դատապարտվի ու ճանաչվի նաեւ Վրաստանի կողմից»: «Վրաստանը շրջապատված է երկու մուսուլմանական պետություններով` Թուրքիա եւ Ադրբեջան, որոնք ավելի հարուստ են, քան Հայաստանը, բայց կգա մի օր, որ Վրաստանը նույնպես կընդունի ցեղասպանությունը»,-նշեց Կարեն Էլչյանը: Թբիլիսիի քաղաքապետարանն արտոնել է հավաքի անցկացումը, սակայն երկրում տիրող լարված քաղաքական իրավիճակի պատճառով երթի մասնակիցներին բազմիցս կանգնեցնում էին ճանապարհային ոստիկանության ավտոմեքենաները: Դրա պատճառով ջահերով քայլերթը տեւեց ավելի կարճ: Թուրքիայի դեսպանատան առջեւով անցնող այլազգիները հետաքրքրվում էին, թե ինչ է կատարվում եւ ինչի մասին են ելույթ ունենում: Նրանցից մեկը`Գեորգի Մշվիդոբիսը չգիտեր, թե եղել է Հայոց ցեղասպանություն, ընդ որում, որ այն իրականացրել է Թուրքիան: