Հոդվածի հեղինակը «Հաղթանակ» շուրջօրյա խնամքի կենտրոն ՊՈԱԿ-ի շահառու, նախկին դասախոս, միայնակ հաշմանդամ թոշակառու Միքայել Սիմոնյանն է։ Հոդվածը հրապարակվում է առանց խմբագրման։

Այսօր շատերը ունեն սոցիալական խնամքի կարիք, բայց կարծում եմ քչերն են տեղեկացված ծառայության այնպիսի օղակի մասին, ինչպիսին են շուրջօրյա խնամքի կենտրոնները:

Սրանք, ըստ էության, փոխարինում են նաև մեզ բոլորիս ծանոթ ծերանոցներին:

Հարցի լուսաբանմանը ես անդրադառնում եմ որպես քառասունյոթ տարվա աշխատանքային ստաժ ունեցող, աշխատանքային երկրորդ կարգի ցմահ հաշմանդամ, միայնակ թոշակառու:

Սոցիալական ծառայությանը ես դիմեցի երկու հազար տասը թվականին: Կինս մահացել էր: Ապրում էին մորս հետ, որի միակ խնամողն էի: Խնդրանքս մորս նույն ծերանոց ընդունելն էր:

Ծերանոց չընդունեցին: Պատճառը փարոս համակարգով իմ բարձր բալեր ունենալն էր: Մորս մահից հետո, երկու հազար քսան թվականին, դիմեցի Թումանյանի Միասնական սոցիալական ծառայության կենտրոն: Տասը ամիս անց ինձ ընդունեցին Վանաձորի Տարեցների տուն:

Ունեի առողջական լուրջ խնդիրներ: Սրտի անոթների 70–85% խցանումներ, մաշկի չարորակ ուռուցք, մորիցս եկած, ժառանգական ռևմատիկ հոդացավեր: 

Խնամող չունենալու պատճառով, սրտի բաց վիրահատությունից հրաժարվեցի: Չարորակ ուռուցքս հեռացրեցին Վանաձորի Առողջապահական կենտրոնում:  Իմ խորին շնորհակալությունը վիրաբույժ պարոն Գոմցյանին:

Ինչ վերաբերում է Վանաձորի Տարեցների տանը, ապա իր բնույթով նա շատ նման է մեր իմացած ծերանոցներին: Ես գոհ եմ այնտեղ շահառուների նկատմամբ իրականացվող խնամքից, բուժսպասարկումից, կուլտուր –մասսայական միջոցառումներից: 

Սակայն առանձին կենցաղային պայմաններ անբավարար էին:

Վանաձորի Տարեցների տանը մեկ սենյակում բնակվում էին երեք անձ, երկու սենյակների միջանցքում էր գտնվում մեկ սանհանգույցը, որտեղ չկար լողարան: Լողարանները գտնվում էին առանձին հարկաբաժնում: 

Վանաձորի Տարեցների տունը գտնվում էր քաղաքային տրանսպորտի վերջին կանգառից բավականին հեռավորության վրա: Տարածքում չկար առևտրի և դեղատան որևէ կետ: Շահառուները օգտվում էին տաքսի ծառայությունից: Իմ այնտեղ գտնված ժամանակ, տարածքից դուրս, ճանապարհը գտնվում էր անմխիթար վիճակում, խարխլված ասֆալտածածկույթով: Բնությունը ցուցաբերում էր Լոռվա բոլոր առանձնահատկությունները: Մեկ օրվա մեջ չորսից հինգ անգամ տեղում էր հորդ անձրև և բաձրանում ուժեղ քամի: 

Ականջներս մինչև հիմա հիշում են այդ քամիների սուլոցը:

Հոդացավերիս պատճառով 2 տարի անց դիմեցի Վանաձորի Միասնական սոցիալական ծառայություն: 7 ամիս անց ինձ տեղափոխեցին Աշխատանքի և Սոցիալական հարցերի նախարարության թիվ մեկ տուն ինտերնատ որը հետագայում վերանվանվեց «Հաղթանակ» շուրջօրյա խնամքի կենտրոն ՊՈԱԿ, որտեղ բնակվում եմ արդեն չորրորդ տարին:

Այստեղ սենյակները նախատեսված են երկու անձի համար: Սանհանգույցը և լոգարանը գտնվում է սենյակին կից տարածքում: Կան եռահարկ մասնաբաժիններ, ներքին հիվանդանոց, լվացքատուն: Խնամքը, բուժսպասարկումը, կուլտուր–֊ մասսայական միջոցառումները գնահատում եմ միջինից բարձր: Ունի բարեկարգ տարածք, դեկորատիվ և մրգատու ծառեր, հանգստի տաղավարներ, տարածքում տեղաբաշխված նստարաններ, շահառուների անձնական տրանսպորտային միջոցների կայանատեղ:

Դրական բաներ կարող եմ թվարկել դեռ շատ, սակայն ինձ նման ծեր, երկարատև աշխատանքից, կյանքի պայմաններից, ընտանեկան վիճակից նյարդային համակարգը խարխլված շահառուների համար, խիստ անհրաժեշտ է բնակվելու պայմանները: Այստեղ է, որ ամեն ինչ առաջանում է միացյալ սոցիալական ծառայություններ մատուցելու պետական մոտեցումից:

Ոչ լրիվ չորս տարվա բնակության ընթացքում ես բնակվել եմ հինգ տարբեր անձանց հետ, որից վերջինները երեքը փոխվել են այս վերջին մեկ տարվա ընթացքում:

Ես չունեմ ոչ մի հարազատ, երկու տղաս, կինս և ծնողներս հուղարկավորված են Զեյթունի գերեզմանատան թիվ 34911 գերեզմանում: Իմ նկարն էլ է զետեղված գերեզմանաքարի վրա, բայց ո՞վ ինձ այնտեղ կհասցնի չգիտեմ: Այսօր ես եմ այդ գերեզմանի միակ խնամողը:

Աշխատել եմ ԲՈւՀ–ի դասախոս, որակավորված աուդիտոր, Երևան քաղաքի գլխավոր վերահսկիչ վերստուգիչի ապարատի ավագ հաշվապահ–ռևիզոր:

 Կենտրոնում բնակվելու համար ինձնից գանձվում է իմ ընդհանուր նպաստի հաշմանդամության մասը, որը կազմում է քառասունյոթ հազար դրամ: Նրան միացրել են նաև այս վերջին ավելացված 10 հազար դրամը: Առձեռն ինձ վճարում են քառասունմեկ հազար դրամ:

Իսկ իմ իմանալով, կենտրոնում բնակվելու համար սովորական թոշակառուից գանձում են քսանչորս հազար դրամ:

Կառավարության որոշմամբ սահմանվել է սոցիալական բնակարանների հատկացման նոր կարգ: Սոցիալական խնամքի մատուցման նոր կանոններ:

Ես կենտրոնում իմ բնակվելու պայմաններից դրդված, կազմակերպել եմ ինձ համար հանգիստ Լոռու մարզի Ակներ գյուղում: Սննդից, խնամքից, բուժ. օգնությունից ինչպես նաև կենտրոնում ինձ հատկացվող այլ շատ ծառայություններից զրկված եմ, սակայն այնտեղ ինձնից գանձումները շարունակվում են: Դրա փոխարեն  նյարդերս են հանգիստ: Հանգիստս կօգտագործեմ մինչև թույլատրվելիք ժամկետը: Հետո ի՞նչ եմ անելու դեռ չգիտեմ:

P.S. Այսօր արդեն օգոստոսի 25–ն է: 10 օրից որոշել եմ թողնել Ակներ գյուղի իմ կացարանը և վերադառնալ Երևան իմ շուրջօրյա խնամքի կենտրոն:

Սպասվող տպավորություններիս մասին կարող եմ գրել արդեն սեպտեմբեր ամսվա ընթացքում, եթե կհետաքրքրի: