Urban համակարգի կիրառելուց առաջացած հարցեր- Հարգելի՛ Urban համակարգի սպասարկման տնօրինություն, Գործնական աշխատանքի ընթացքում Urban համակարգի կիրառման շրջանակներում, մասնավորապես ինժեներական ենթակառուցվածքների ոլորտում, արձանագրվել են մի շարք խնդիրներ և բարելավման առաջարկություններ, որոնք, իմ կարծիքով, կարող են նպաստել համակարգի վարչարարական արդյունավետության, իրավական ճշգրտության և գործնական կիրառելիության բարձրացմանը։ 1. Նախագծման թույլտվության փուլը շրջանցելու հնարավորությունը Ինժեներական ենթակառուցվածքների ոլորտում գործնականում հանդիպում են դեպքեր, երբ համակարգը հնարավորություն է տալիս շինարարության թույլտվության դիմումին ընթացք տալ՝ առանց նախագծման թույլտվության կամ համապատասխան նախնական վարչական ակտի առկայության։ Մինչդեռ այն դեպքերում, երբ նախագծման թույլտվությունը օրենքով պարտադիր փուլ է, նպատակահարմար է, որպեսզի համակարգը ապահովի վարչարարական ակտերի հաջորդականությունը և բացառի հաջորդ փուլին անցումը մինչև նախորդ անհրաժեշտ վարչական ակտի առկայությունը։ Այս առումով առաջարկվում է՝ ներդնել ավտոմատ վերահսկման մեխանիզմ, տվյալ ինժեներական ենթակառուցվածքի տեսակի համար ստուգել նախագծման թույլտվության պարտադիր լինելու հանգամանքը, նախագծման թույլտվության բացակայության դեպքում չթույլատրել շինարարության թույլտվության դիմումի առաջխաղացումը։ 2. Հետագծի/ուրվագծի չափից կախված վճարների վերահաշվարկի խնդիր Ինժեներական ենթակառուցվածքների նախագծերի դեպքում գործնականում արձանագրվում են դեպքեր, երբ համակարգում հետագծի կամ ուրվագծի երկարության ավտոմատ հաշվարկը սխալ է արտացոլվում, ինչի հետևանքով ձևավորվում է ոչ ճիշտ վճար։ Միաժամանակ դիմումատուն հաճախ արդեն կատարած է լինում վճարումը, սակայն հետագայում պարզվում է, որ փաստացի չափը տարբերվում է սկզբնական հաշվարկից։ Օրինակ՝ համակարգը վճարում է ձևավորել 100 մետր երկարության հիման վրա, սակայն հետագայում պարզվել է, որ փաստացի չափը կազմում է 120 մետր։ Այս առումով առաջարկվում է՝ մինչև շինարարության թույլտվության վերջնական կազմավորումը նախատեսել վերահաշվարկի հնարավորություն, ձևավորել միայն տարբերության հավելյալ վճարը, ապահովել վճարի տարբերության կարգավորման մեխանիզմ՝ առանց ամբողջ գործընթացը չեղարկելու կամ նոր դիմում ներկայացնելու անհրաժեշտության։ Նման մեխանիզմը կնպաստի վարչարարական ճկունության, ֆինանսական հաշվարկների ճշգրտության և քաղաքացիների համար ավելորդ բարդությունների նվազեցմանը։ 3. Ռազմավարական նշանակության ինժեներական ենթակառուցվածքների վերաբերյալ հատուկ ընթացակարգ Բարձրավոլտ էլեկտրահաղորդման գծերի և ռազմավարական նշանակության ինժեներական ենթակառուցվածքների դեպքում գործնականում առաջանում են իրավիճակներ, երբ համայնքները դժվարանում են միայնակ գնահատել և թույլտվություն տրամադրել՝ հաշվի առնելով նման օբյեկտների հանրապետական և ազգային անվտանգության նշանակությունը։ Այս առումով նպատակահարմար է դիտարկել հատուկ ընթացակարգի ներդրման հնարավորությունը, ըստ որի՝ նման դեպքերում նախատեսվի Քաղաքաշինության կոմիտեի համապատասխան դիրքորոշումը կամ գրությունը՝ այն մասին, որ տվյալ նախագիծը բխում է ազգային անվտանգության և ռազմավարական ենթակառուցվածքների շահերից, ինչպես նաև ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության համաձայնեցնող գրությունը, որի հիման վրա համայնքը կկարողանա առավել հիմնավորված և իրավաչափ վարչական ակտ ընդունել։ Կարծում ենք, որ վերը նշված առաջարկությունների քննարկումը և հնարավոր ներդրումը կնպաստեն Urban համակարգի արդյունավետության, իրավական կայունության և գործնական կիրառելիության բարձրացմանը։ Անհրաժեշտության դեպքում սիրով կարող եմ մասնակցել այս և նմանատիպ այլ հարցերի /այդ թվում նաև ՀՀ կառավարության 23․12․2025թ․ հ․1969-Ն որոշման կիրառելիությունից հնարավոր առաջացող հարցերի/ քննարկումներին։ Հարգանքով՝ Մարտին Դալլաքյան