15-ամյա Դավիթն արդեն 4 տարի է` դպրոց չի հաճախում: Նույն ճակատագրին է արժանացել նաեւ նրա քույրը` 14-ամյա Հասմիկը: Դպրոց չհաճախելու պատճառը նրանց հաշմանդամությունն է: Դավիթը շատ է սիրում դպրոցը, սակայն փոքր եղբոր` Արտյոմի ծննդից հետո ամեն ինչ բարդացավ, ու ինքը զրկվեց կրթություն ստանալու իրավունքից, քանի որ ծնողների ուշադրության կենտրոնում հայտնվել է փոքր երեխան:

Նրանց մայրը` Լիլիթ Մաթեւոսյանը, «Հետքին» պատմեց, որ երկու երեխաներն էլ սկզբում առողջ են եղել, հիվանդությունն ի հայտ է եկել հետագայում: Լիլիթի պատմելով՝ երբ ինքը Դավիթով հղի է եղել, գրիպով ծանր հիվանդացել է: Այդ ընթացքում մտավախություն է ունեցել, որ երեխան հիվանդ կծնվի: Ըստ բժիշկների` Դավիթը ծնվել է առողջ, սակայն 6 ամսեկանից նրա մոտ նկատվել է թուլություն: Տղայի ոտքերը թույլ են, չի կարողանում ոտքի վրա կանգնել, իսկ ձեռքերը լարված են: Նա տանը տեղաշարժվում է նոր-նոր քայլել սովորող երեխայի նման` ծնկաչոք:

Մոտ մեկ տարի անց ծնվել է Հասմիկը: Լիլիթն ասում է, որ Հասմիկի հիվանդության մեղավորը Աշտարակի ծննդատան բժիշկներն են: Նրա խոսքերով` ծննդաբերության ժամանակ բժիշկներն իրեն ներարկում են արել Հեպատիտ B հիվանդությամբ վարակված ներարկիչով, եւ հիվանդությունը փոխանցվել է նաեւ նորածնին: Հասմիկի մոտ առողջական խնդիրներն ի հայտ են եկել 1 տարեկանից:

Մոր ասելով` երեխաները մտավոր խնդիրներ չունեն, պարզապես դժվարանում են քայլել: 7 տարեկանից ծնողները Դավիթին ու Հասմիկին տարել են Աշտարակ քաղաքի (որտեղ իրենք բնակվում են) հանրակրթական դպրոցներից մեկը: Այդ տարիքում հեշտ է եղել երեխաներին գրկած դպրոց տանել-բերելը, իսկ այժմ դա հնարավոր չէ: Աշտարակում ներառական կրթություն իրականացնող ուսումնական հաստատություն չկա կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող երեխաների համար: Կա միայն հատուկ դպրոց մտավոր հետամնացություն ունեցողների համար: Դավիթի ու Հասմիկի համար տնային ուսուցում չի կազմակերպվել, որը «Կրթության առանձնահատուկ պայմանների կարիք ունեցող անձանց կրթության մասին» օրենքի 8-րդ հոդվածի պահանջն է: Լիլիթն ասաց, որ իրենց ընտանիքում դժբախտություններ են եղել ու հարմար չի եղել տնային ուսուցումը, թեեւ, կարծում ենք, որ եթե պատկան մարմինները հետամուտ լինեին, ապա 4 տարվա ընթացքում հնարավոր էր նման ուսուցում կազմակերպել:

Երեխաները երանությամբ են հիշում դպրոցական օրերը: Նրանց ասելով՝ դպրոցում խտրական վերաբերմունքի չեն արժանացել, իրենց սիրել ու հարգել են թե աշակերտները, թե ուսուցիչները: Դավիթն ասաց, որ հիմա էլ շատ է ուզում դպրոց գնալ, տնից դուրս գալ, քանի որ չորս պատերի ներսում արդեն ձանձրացել է: Նա կարոտել է իր դպրոցական ընկերներին, որոնք ժամանակ առ ժամանակ հեռախոսով կապ են հաստատում տղայի հետ:

Դպրոց գնալու մասին է երազում նաեւ Հասմիկը: Նա հույս ունի, որ այնտեղ իրեն ավելի լավ կզգա եւ օրը հետաքրքիր կանցնի, քանի որ 4 տարի է՝ գրեթե տնից դուրս չի եկել, երեխաների հետ չի խաղացել: Ծնողները երեխաների ձանձրույթը մեղմելու համար համակարգիչ են գնել, որպեսզի գոնե խաղերով զբաղվեն: Իսկ Հասմիկը պարապությունից ստիպված սերիալներ է նայում:

Դավիթն արդեն որոշել է, թե ինչու է ցանկանում դպրոց գնալ: Ըստ նրա` ուսում ստանալուց հետո սովորելու է իրավաբանական ֆակուլտետում, որպեսզի հետագայում պաշտպանի մարդկանց շահերն ու իրավունքները, այդ թվում` դեռահասների, քանի որ ինչպես ինքը, այնպես էլ իր հասակակիցները պաշտպանության կարիք ունեն:

Լիլիթը պատմում էր, որ 4 տարի առաջ երեխաներին սայլակ են տվել, սակայն հիմա չեն օգտագործում, քանի որ նախ` սայլակի չափսերն արդեն չեն համապատասխանում երեխաների տարիքին, երկրորդն էլ՝ երեխաներին նույնիսկ բակ չեն կարողանում սայլակով իջեցնել, զբոսանքի տանել. տունը երկհարկանի է, եւ աստիճաններով հնարավոր չէ երեխաներին ներքեւ իջեցնել:

«Զգում եմ, որ տանը մնալով՝ երեխաների վիճակն ավելի է վատանում: Որոշել ենք այս տարի նրանց տանել դպրոց: Ես էլ եմ վատառողջ, վիրահատվել եմ, բայց նույնիսկ այս վիճակով նրանց կտանեմ դպրոց, որ շփվեն երեխաների հետ, տան չորս պատերից դուրս գան, աշխարհից չկտրվեն»,- ասում է Լիլիթ Մաթեւոսյանը:

Երեխաների հայրը աշխատում է, սակայն մոր ասելով` ստացած ախատավարձը միայն սննդին ու կոմունալ ծախսերին է բավականացնում: Ըստ նրա` պետությունից ոչ մի աջակցություն չի ստացել, բացի երեխաների հաշմանդամության թոշակը` յուրաքանչյուրին 10 հազարական դրամ:

Ասում է, որ երեխաների համար գրեթե շաբաթը մեկ նոր տաբատ է գնում. քանի որ նրանք ծնկաչոք են տեղաշարժվում, հետեւաբար շուտ են մաշվում: Մայրը դեռ չգիտի, թե ինչպես են գնելու երեխաների դպրոցական հագուստներն ու գրենական պիտույքները: «Աստված մեծ է»,- ավելացրեց նա:

Արագածոտնի մարզպետարանի աշխատակազմի ընտանիքի, կանանց, երեխաների իրավունքների պաշտպանության բաժնի պետ Գայանե Դանիելյանը խոստացավ հոգալ գրենական պիտույքների խնդիրը, եթե ծնողները որոշեն հաշմանդամ երեխաներին դպրոց տանել: