«Հետքի» հարցերին պատասխանում է «Ջավախք» հիմնադրամի նախագահ, Մերձավոր սփյուռքի և տարածաշրջանային ինտեգրացիայի հարցերով ՀՀ վարչապետի նախկին խորհրդական, ԲՀԿ համամասնական ցուցակով առաջադրված Ստեփան Մարգարյանը 

Պրն Մարգարյան, ինչո՞ւ որոշեցիք ԲՀԿ-ի ցուցակով առաջադրվել, այլ ոչ թե, ասենք, ՀՀԿ-ի կամ ՕԵԿ-ի, մանավանդ ներկայացնում եք «Հզոր հայրենիք» կուսակցությունը, իսկ նույն «Հզոր հայրենիքից» Շիրակ Թորոսյանը առաջադրվել է ՀՀԿ-ի համամասնական ցուցակով: 

«Հզոր հայրենիք» կուսակցությունն ինքնուրույն չի մասնակցում ընտրություններին, այդ որոշումը ունենք: Դրանից հետո ամեն մեկն ազատ էր` ով ուզում էր, կարող էր առաջադրվել որևէ կուսակցության մեծամասնական կամ համամասնական ցուցակով: Ես առաջադրվեցի ԲՀԿ-ով, որովհետև աչքիս առաջ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության գործունեությունն է` ԱԺ խմբակցության և Գագիկ Ծառուկյանի կերպարով: 

Եթե դառնաք պատգամավոր, Ջավախքի վերաբերյալ ի՞նչ հարցեր եք առաջադրելու խորհրդարանում: 

Եթե դառնամ պատգամավոր, ես կարծում եմ, որ առաջին հերթին պետք է լուրջ բովանդակություն հաղորդեմ հայ-վրացական հարաբերություններին, որն այսօր պակասում է: Այսօր հայ-վրացական հարաբերությունները զուրկ են որևէ  բովանդակությունից. մենք չունենք Վրաստանի հետ որևէ լուրջ հարաբերություն` բացի ստանդարտ` «մենք բարեկամ ենք», «խնդիր չունենք»... Եվ այդ արտահայտություններից այն կողմ չենք անցնում: Հարևան երկրների համար, այնպիսի երկրի, ինչպիսին Վրաստանն է մեր համար այս տարածաշրջանում, ասել, թե մենք զուտ բարեկամական երկիր ենք, նշանակում է ոչինչ չասել: Խոսքը վերաբերում է միջպետական հարաբերությունների խորը և տնտեսական ինտեգրացմանը և տարածաշրջանային հարցերին, այդ աշխարհագրական տարածաշրջանում տնտեսական և քաղաքական տարածաշրջան ձևավորելու հարցերին: Եթե այս ամեն ինչն անում ենք, այսպես թե այնպես Ջավախքն առնչվում է այս ամենին: Եթե մենք Վրաստանի հետ գնում ենք խորը բովանդակությամբ լուրջ հարաբերությունների, արդեն Ջավախքը կարևոր դեր է ստանձնում այդ հարաբերություններում, և Ջավախքում առկա և բարձրացված բոլոր խնդիրները մենք կարողանում ենք լուծել: 

Ինչպե՞ս եք այդ «խորը բովանդակային հարաբերությունները» ձևավորելու, ի՞նչ քայլեր եք ձեռնարկելու: 

Վրաստանն իր մոտ ստեղծեց այնպիսի իրավիճակ, որ դարձավ շատ ավելի գրավիչ տնտեսական ու ներդրումների առումով, քան Հայաստանը: Հայաստանից բիզնեսը հոսում է դեպի Վրաստան: Վրաստանում հայկական կապիտալն իրեն ավելի լավ է սկսել զգալ, քան Հայաստանում: Եթե մենք ուզում ենք Վրաստանի հետ լուրջ հարաբերություններ ունենալ, խաղի կանոնները պիտի մեր մոտ հաստատենք, որպեսզի Վրաստանից էլ մեր մոտ հոսի որոշակի ներդրում, և մեր տնտեսություններն ինտեգրվեն: Տնտեսական առումով «խորը» ասելով` ես հասկանում եմ խորը ինտեգրացիա տնտեսությունների միջև: Եթե մենք սա անում ենք, բնականաբար Ջավախքն անմասն չի մնում այս ամենին: Այն տարածք է շատ բարենպաստ դիրքով, հարևան Հայաստանի հետ անմիջական սահմանակից է, և եթե Վրաստանի հետ այդ հարաբերություններն ունենում ենք, բնականաբար Ջավախքը այստեղից նաև օգտվում է, և իր սոցիալական ոլորտի խնդիրների հիմնական մասը սկսում է լուծվել: 

Բացի սոցիալ-տնտեսականից, Ջավախքում այլ խնդիրներ չկա՞ն: 

Ջավախքում այսօր համար մեկ խնդիրը, սոցիալ-տնտեսականից բացի, լեզվական խնդիրն է, որը ջավախքցիներն իրենք բարձրացնում են: Եվ ես կարծում եմ, որ դրանց Հայաստանը ևս պետք է տեր կանգնի: Լեզվական խնդիր ասածը հետևյալն է. բնականաբար Ջավախքում վրացերենին չեն տիրապետում: Ես կարծում եմ, որ դա ամեն մարդու խնդիրն է` վրացերենին տիրապետելը կամ չիտիրապետելը, որովհետև լեզուն սովորում են անհրաժեշտությունից ելնելով, ում պետք է, նա տիրապետում է, ով ուզում է այնպիսի կարիերա անել, որի համար պետք է շփվել մայրաքաղաքի, Վրաստանի այլ ռեգիոնների հետ, նա, բնականաբար, սովորում է: Ես մարդիկ գիտեմ, որ շատ արագ և վրացերեն, և թուրքերն սովորեցին, երբ սահմանը բացվեց, և կարողանում են աշխատել: Իսկ ով չի ուզում, նա պետք է ազատ լինի, և պետք է նրան չստիպեն, որպեսզի չառաջանան այնպիսի խնդիրներ, ինչես, ասենք, պետական լեզվին չտիրապետելը, որը բերում է  նրան, որ մարդը չի կարողանում նույնիսկ ուսուցիչ աշխատել: Դա, կարծում եմ, պետք է մենք կարողանանք լուծել Վրաստանի հետ բանակցություններով: 

Իսկ հայոց լեվին տարածաշրջանային լեզվի կարգավիճակ տալու անհրաժեշտություն, Ձեր կարծիքով, կա՞:

Հենց դրան էի գալիս. որպեսզի այդ հարցը չառաջանա, բոլոր միջազգային խարտիաներով և կոնվենցիաներով տեղավորվում է` հայերենը որպես տարածաշրջանային, երկրորդ պետական լեզու ընդունելը: Այդ հարցը մենք Վրաստանի հետ պիտի շոշափենք: 

ԲՀԿ-ի ցուցակում ջավախքցի այլ պատգամավորներ կա՞ն: 

Ճիշտն ասած` չգիտեմ: Ես կարծում եմ, որ այստեղ մի քիչ այլ բան կա. երբ խոսում ենք` ջավախքցին այս կամ այն ցուցակում, ես դրան նայում եմ որպես ոչ ճիշտ այն իմաստով, որ ջավախքցին Հայաստանում  Հայաստանի քաղաքացի է, նա ազգային փոքրամասնություն չէ: Մեր մոտ մոտեցումը մի տեսակ այսպես է` ջավախքցիներին Հայաստանում նայում են որպես ազգային փոքրամասնության, կարծես թե նրանք այլ կատեգորիա են:

Ամեն մեկը Հայաստանի քաղաքացի է` բոլոր իրավունքներով օժտված, հետո ինչ, որ մարդը ջավախքցի է կամ ջավախքցի չէ: Եթե Ջավախքի մասին չմտածի Ջավախքում չծնված այլ պատգամավոր, իշխանության այլ ներկայացուցիչ, կարծում եմ, որ դա Ջավախքի համար կլինի մեծագույն վտանգներից մեկը: Եվ Ջավախքի խնդիրը այս կամ այն կերպ կնորմալանա, եթե բոլորը մտածեն այդ մասին:

Լուս.` www.a1plus.am-ից